Zaznacz stronę

Bio

in

Joanna Zemanek ur. w 1979 r. w Łękach w województwie małopolskim. W 2005 r. uzyskała podwójny dyplom z tkaniny artystycznej i malarstwa na Wydziale Malarstwa ASP w Krakowie. Adiunkt na tymże wydziale w Katedrze Interdyscyplinarnej w 3. Pracowni Interdyscyplinarnej / tkaniny artystycznej prof. Lilli Kulki. W latach 2009 – 2015 pracowała w Wyższej Szkole Technicznej w Katowicach na kierunku wzornictwo. W latach 2001 – 2003 studentka Instytutu Historii Sztuki na UJ. W 2012 r. obroniła doktorat w dyscyplinie artystycznej sztuki piękne na Wydziale Malarstwa w macierzystej uczelni. Uprawia malarstwo, rysunek, zajmuje się tkaniną artystyczną, tworzy obiekty, instalacje, filmy wideo, jest również kuratorem wystaw. Uczestniczka ok. 80 wystaw zbiorowych oraz autorka 6 indywidualnych pokazów, ważniejsze to: 2010 – Galeria Gardzienice i Galeria Labirynt, Lublin; 2016 – galeria Instytutu Polskiego w Bratysławie, Galeria Malarstwa na ASP w Krakowie, Galeria Sztuki w Legnicy. Ważniejsze nagrody: 2015, nagroda Instytutu Polskiego w Bratysławie na Międzynarodowym Biennale Textile Art of Today; 2013, nagroda za najlepszy debiut na Międzynarodowym Triennale Tkaniny, Łódź; 2013, Nagroda Rektora ASP II stopnia; 2010, plakieta Honorowa IAIAP za promowanie współczesnej tkaniny artystycznej poza granicami kraju, wręczona na 3. Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Struktury Powiązań, Tkanina Artystyczna, Transformacje; 2009, Nagroda Główna w Ogólnopolskim Konkursie „Palma już była…” na zagospodarowanie wysepki ronda warszawskiej obwodnicy; 2000 Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Kobiecie […] ciało więcej niż odebrano, bo sprawiono, że stało się dziwnie obce jej samej, stało się jakby chore lub martwe, podszeptywało złe myśli, było ciągle przyczyną lub miejscem wstydliwych zakazów”. Hélène Cixous, Śmiech Meduzy

Dom jest prasłowo tak samo jak u wszystkich Słowian domowina jednym „ojczyzna”, drugim „trumna””. Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego

Okropność… zawsze czaiła się tuż pod powierzchnią codziennej krzątaniny, obyczajów, ustrojów, słówek, uśmiechów… „ Czesław Miłosz, Prywatne obowiązki

Mówię do swego ciała: Ty ścierwo – mówię. Ty ścierwo zabite na głucho gwoździami, ślepe i głuche jak kłódka […]”. Anna Świerczyńska, Mówię do ciebie: ty ścierwo

„… w moich białych szatach dziewczęcych zstępowałam do grobu, który mi kopała ręka złączona przed ołtarzem z moją dłonią na wieki”. Gabriela Zapolska, Na koniec sami

Jakiekolwiek jednak kobieta obierze powołanie, zawsze najszczytniejszym jej stanowiskiem było i będzie stanowisko gospodyni, żony i matki”. B. Lutosławski, Pogawędki z dziedziny gospodarstwa domowego, „Bluszcz” 1878, nr 4

(wszystkie użyte w tekście cytaty pochodzą z katalogu Polka. Medium. Cień. Wyobrażenie, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa 2005)

01.07.2016, Galeria Sztuki w Legnicy / Grzegorz Sztwiertnia

To są prawdziwe historie. Wydarzyły się w ostatnich dziesięciu latach. Na prośbę ocalałych nie ujawniono ich nazwisk, przez szacunek dla zmarłych zachowano przebieg wydarzeń. Fargo (serial TV, 2014-)

Kto jednak stwarza kobiecość? Mężczyzna? Zapewne mężczyzna jest inicjatorem, lecz potem one już same zaczynają doskonalić się w tym między sobą”. Witold Gombrowicz, Dzienniki 1953 – 56

Joanna Zemanek opowiada swoimi pracami historie kobiet kobietom i mężczyznom. Sposób kształtowania tych opowieści zależny jest od konkretnego wątku oraz materiału, z pomocą którego wizualizują się. Szlachetny jedwab, haft, malowane barwnymi tuszami motywy waginalnych kwiatów, wypalane setkami przyłożeń rozżarzonych żelazek suknie ślubne, modyfikowane przedmioty gotowe – falliczne deski do prasowania, dokamerowe, milczące sekwencje wideo (umierająca w ciszy mucha domowa). Układają się w niejednorodną pod względem użytych środków ale spójną tematycznie opowieść. To historie rozwodów, rozstań, poronień, toksycznych związków małżeńskich – jakich pełno w kolorowych pismach dla kobiet, jednak bez podkręceń i redakcyjnych skrótów czy korekt. Bezpośredniość wtargnięcia nagiego dramatu ludzkiego przełożona zostaje na konkretny, zakodowany obraz. Logika tych obrazów opiera się na połączeniu dwóch elementów: popularnego hasła albo ludowego porzekadła i niejednoznacznego w swej wymowie wizerunku. Nałożenie owych dwóch warstw (płaszczyzn) ma oddać ukrytą perwersję i sarkazm owych „ludowych” mądrości. Dlatego to, co widać na wystawie, pomimo swej ciepłej tonacji przedstawia okrutny pragmatyzm kobiecej natury i etapów jej życia. Ów pragmatyzm i nieuchronność jest skrzętnie przez kulturę ukrywana. Jednak to, co ludowa mądrość oswaja, obraz zaraz podważa. Dlatego być kobietą to przymus poprawianie tego obrazu, jako nakaz społeczny i gwarancja ustalonych porządków. Ale takie działania mają swoją cenę.

Error occurred” (wystąpił błąd) to komunikat systemu komputerowego sygnalizującego błąd w przetwarzaniu danych lub ukrytą wadę systemu. To ukryte, zatajone i przyczajone zło (system społeczny) nieustannie zagraża użytkownikowi tegoż systemu pod kulturowym interfejsem, przez który komunikujemy się z twardym dyskiem naszej narodowej i kulturowej tożsamości. Prace Joanny Zemanek z tego cyklu to obrazy tegoż interfejsu wraz z tytułowym ostrzeżeniem poważnego błędu (uszkodzenie).

Obrazy i płaszczyzny, tak samo jak znaczenia przez nie generowane, ułożone warstwowo, z jednej strony wabią swoją obietnicą rozkoszy, z drugiej radykalnie demistyfikują te zrodzone iluzje. Prace na wystawie odnoszą się do najistotniejszych osobistych doświadczeń, które w procesie powstawania nabrały uniwersalnego charakteru. Dotyczą przede wszystkim relacji współczesnych doświadczeń kobiecości z konkretnymi społecznymi, psychologicznymi i antropologicznymi uwarunkowaniami. Należą do nich przede wszystkim korygujące „gorsety” tradycji, przyzwyczajeń i społecznych nacisków wywieranych (czasem w sposób destrukcyjny) na ową „kobiecość”.

Prace pokazane na wystawie:

Cykl „SłodyczeNaboje” przedstawia odcisk wypalonego żelazka przywołującego kształt kobiecego łona i łuski naboju. Nazwa zaś odsyła do lat dzieciństwa – szyldów nad wejściem do małych sklepików oferujących słodycze i napoje.

Tego kwiatu jest pół światu” nawiązuje do ludowego przysłowia, z którego zaczerpnięty jest tytuł a odnosi się do popularnych słów pocieszenia kawalera po utracie ukochanej.

Popiół i diamenty” to instalacja przedstawiająca sześć tanich kartonowych trumien kremacyjnych stosowanych powszechnie do spopielania zwłok oraz sześć darowanych sukien ślubnych kobiet-rozwódek. Jak nakazuje tradycja, w której dorastała artystka, zmarły mąż chowany jest na ślubnej sukni swojej żony. Klątwa sukni ślubnej zaś polega na tym, że prasowana przed ślubem przynosi nieszczęście.

Wedding Dress” rozbudowany zestaw prac, dla których inspiracją jest suknia ślubna.

Łono natury” to zestaw małych wydruków haftowanych na bawełnie. Tematem jest odczucie wstydu oraz doświadczenie opresyjności ujawniające emocje towarzyszące trudnemu okresowi adolescencji.

IRONic – praca złożona z zestawu specjalnie zaprojektowanych desek do prasownia.

Minuta ciszy” – minutowa rejestracja wideo umierającej muchy domowej (Musca domestica).